ایرنا مناطق نفتخیزجنوب اهوازخبر شرکت ملی حفاری دانا آب و فاضلاب اهواز مقام معظم رهبری خبرگزاری فارس
تاریخ انتشار خبر: ۴ , مرداد, ۱۳۹۶ | ۰۸:۳۶:۴۴
کد مطلب : 11273

ریزگردها در چشم خوزستان!

ریزگردها در چشم خوزستان!

InShot_20170213_155832

ریزگردهایی که این روزها به مانند همیشه اهواز را درمی نوردند،از دو منبع متفاوت هستند.اهوازی‌ها از ریزگردهای کشورهای عربی و منابع داخلی به تنگی نفس افتاده اند.

غروب روزهای داغ تابستان،صف خرید ماسک‌ در داروخانه‌های شهر تشکیل می شود.این زمانیست که پس از ساعت‌ها فضای سنگین از حضور گردوغبار،به ناگاه وزش بادهایی با سرعت چندین کیلومتر وضعیت را به وخامت می برد.

سنجش‌های ماهواره‌ای نهاد‌های بین‌المللی نیز از فراز خوزستان آلودگی اهواز و دیگر شهرها را وخیم نشان می‌دهد. نقشه‌هایی که بر مبنای داده‌های ماهواره‌ای کوپرنیک توسط نهاد نچرال ارث مخابره می شود،میزان ذرات زیر ۱۰ میکرون بر فراز خوزستان را چندصد میکروگرم بر مترمکعب نشان ‌می داد.بنا بر استانداردهای بریتانیا تا ۷۵ میکروگرم بر مترمکعب سالم و بیش از آن بر درجه مخاطره‌آمیز بودنش افزوده می‌شود و بیش از ۱۰۰ میکروگرم بر مترمکعب آن وارد مرز وخیم می‌شود. به‌این‌ترتیب میزان ریزگردها در هوای خوزستان تا حد بسیار زیادی از مرزهای وخامت نیز می گذرد.

ریزگردهای زیر ۱۰ میکرون می‌توانند روی ریه افراد نشسته و بیماری‌های تنفسی را سبب شوند.خطرناک‌تر از ذرات زیر ۱۰ میکرون،ذرات زیر ۵ میکرون به‌حساب می‌آیند که مستقیماً وارد جریان خون می‌شوند و به بروز سکته یا اخلال در ارگان‌های حیاتی بدن منجر می‌شوند.بر این مبنا هجوم ریزگردها در خوزستان نیز چنین وضعیتی را به وجود می آورد.

همزمان با هجوم ریزگردها در مناطق متعدد دیگری از ایران نشان داد که مسئله زیست‌محیطی در کشور تا چه اندازه بحرانی است.در آذربایجان غربی، کانون‌ ریزگردهای نمکی دریاچه ارومیه غلیان کرده و ارومیه را درنوردید. در مناطق جنوبی استان سمنان، قم و مناطق غربی استان خراسان جنوبی و البته مناطق شمالی اصفهان، کانون‌های ریزگرد فعال‌شده و حکایتهای اصفهان را ایجاد کردند.در جنوب ایران،به‌ویژه جزیره قشم و بندرعباس ریزگردهای عربی که از مناطق مرکزی و شرقی شبه‌جزیره عربستان آمده بودند شرایط را دشوار کردند. همچنان که اهواز نیز با موج گسترده‌ای از ریزگردهای عربی مواجه شد.زابل و شمال سیستان و بلوچستان که داستان خود را داشت با ریزگردهای دشت هامون که در پی بادهای ۱۲۰ روزه منطقه نیز به‌گونه‌ای سنگین این مناطق را تحت تأثیر قرار داده بود.

حالا منطقه خاورمیانه نه‌تنها با آشوب‌های نظامی که با ریزگردهایش نیز شناخته می‌شود،کنش‌ها و واکنش‌هایی که دست به گردن یکدیگر دارد. شوک آور است که جنگ سوریه نیز حالا به ایجاد یک کانون بزرگ دیگر ریزگردها در منطقه منجر شده است. از بین رفتن کشاورزی در سوریه و جولان تانک‌ها و بمباران‌های گسترده بر اراضی این کشور سبب شده که مراجع ناظر بر وضعیت جهانی ریزگردها اعلام کنند خاک سوریه خود به کانونی از ریزگردها بدل شده است.

مسئله اصلی در خوزستان منطقه هور العظيم است که تحت تأثير جنگ ايران و عراق بسياري از مناطق روستايي مسکون‏ی اش را از دست داد و بی‌توجهی به حق‏آبه تالاب‏هاي آن در پي سدسازی‌ها در ترکيه و ايران به شرايط کنوني‏ اش دامن زد.

هورالعظيم معرب ابرهور به معناي هور بزرگ، يا تالاب بزرگ است. تالاب در مرز ايران و عراق واقع‌شده و حدود یک‌سوم اين تالاب در ايران و مابقي آن در کشور عراق است. اين تالاب از آب‌های اضافه رود کرخه و اروندرود تشکیل‌شده است و بخش ايراني آن حدود ۱۱۸ هزار هکتار است.

بخش های جنوبي تالاب هورالعظيم و محور اهواز و ماهشهر کانون‌های اصلي توليد ريزگرد در داخل بوده و جنوب شرقي کشور عراق به دليل توقف کويرزدايي و نابودي تالاب‌های بین‌النهرین کانون برون‌مرزی ريزگردها هستند.

در سال‌هاي اخير به علت تسلط ترکيه بر رودخانه‌هاي دجله و فرات، ۹۰ درصد از تالاب‌هاي بين‌النهرين از بين رفته است که همين امر باعث تشديد ورود گردوغبار و ريزگردها به ايران شده است. ترکیه که تاکنون بیش از ۶۰۰ سد کوچک بزرگ ساخته، ۲۵ سال پیش سد عظیم آتاتورک را با ذخیره ۴۸ میلیارد متر مکعب آب بر فرات افتتاح کرد و حالا سد ایلیسو را بر دجله در حال ساخت دارد با گنجایش مخزن ۱۰ میلیارد متر مکعب. این سد‌ها بر تالاب‌های بین‌النهرین تأثیری بسیار منفی گذاشته است.

مسئولان سازمان محیط‌زیست در سال گذشته تأکيد کردند که بيش از ۹۵ درصد از ريزگردهاي واردشده به خوزستان و ايران منشئي در بيرون از مرزهاي ايران دارند. برآورد آن‌ها امسال حکایت از ۸۰ درصد دارد، گو اینکه همین میزان هم تا حدی فرافکنی است.

انتقاداتي که از نحوه حفاري‏ هاي نفتي شرکت نفت ايران در هورالعظيم و اثرات سوء سدسازي‏هاي اخير بر روي کرخه بر چرخه توليد ريزگردهاي منطقه انتشاریافته است، از جمله مواردی است که کمتر به آن اشاره می‌شود. سد کرخه بزرگترين سد کشور است و حدود ۵۰ سد ديگر در اين حوزه آبريز در حال ساخت يا در دست  مطالعه است.

همين سدسازی‌های شتاب ‏آلود در سراسر کشور سبب شده تا کانون‌هاي توليد ريزگرد روندي رو به رشد به خود بگيرند. تاکنون بيش از ۲۴۰ کانون ريزگرد در کشور شناسايي شده است و روز به روز این کانون‌های داخلی فعال‌تر می‌شوند. دریاچه نمک قم، دریاچه ارومیه و باتلاق گاوخونی از این دست است.اگر کابوس گاوخونی هم تحقق یابد که تمام شواهد حاکی از آن است، فاجعه ایران تکمیل خواهد شد،بدون هیچ ملاحظه‌ای!!